Waterviolier en dril in de Paddebeekvallei

De Padde- en Porrebeekvallei 3,15 ha

Ligging

De Paddebeek, die na slechts enkele kilometers al uitmondt in de Schelde, situeert zich op de grens van de deelgemeenten Schoonaarde en Oudegem te Dendermonde. Het door de beek gevormde valleitje bestaat grotendeels uit agrarisch gebied: vochtige weilanden afgeboord met oude knotwilgen afgewisseld door valleibosjes langs de oevers van de beek. Van oudsher is de omgeving bekend als the place to be voor amfibieën en vooral padden worden in het voorjaar massaal aangetrokken door de vele sloten en poelen om te paren en hun eisnoeren af te zetten. Namen als Paddenhoek en Paddebeek zijn dan ook het gevolg.
De Porrebeekvallei is gelegen aan de grens van Dendermonde, Gijzegem en Lede en bestaat uit een cluster van natuurgebiedjes.


Flora

In het vroege voorjaar is de flora van de bosjes op zijn mooist: massa’s slanke sleutelbloemen, speenkruid en bosanemoontjes. Daar vooral de vochtige weilanden en de bosjes nog sterk onder invloed van kwelwater staan, is ook de plantengroei in de sloten her en der nog zeer rijk. We vinden er o.a. nog grote partijen waterviolier.

Bedreigingen

De laatste jaren hingen er echter donkere wolken boven de Paddebeekvallei: om onduidelijke reden nam de paddenpopulatie dramatisch af en een deel van de traditionele voortplantingswateren werden niet langer bezocht. Ook de plantengroei bleek ineens sterk te lijden onder een zichtbare vervuiling van het water. Groene en bruine kikker werden steeds minder algemeen en nog slechts enkele exemplaren kwamen nog tot voortplanting. Vooral de Paddebeek zelf verloor op korte tijd veel van zijn natuurwaarden. In 2003 startte de afdeling Dendermonding er met de uitbouw van een nieuw reservaat door de aankoop van een elzenbos met een oppervlakte van nagenoeg 1,9 hectare. Ook in de dwarsgrachten van dit perceel werd de negatieve tendens waargenomen. Al snel werd duidelijk dat er iets moest gebeuren om de amfibieën te redden. In het voorjaar 2004 werd er voor gezorgd dat er geen vervuild water meer in het bosreservaat kon stromen. Hiervoor werd een vervuilde gracht afgeleid naar de beek vooraleer zij het gebied doorstroomde. Als tweede ingreep werd als bij wijze van proef een dwarsgracht afgedamd zodanig dat er geen water meer uit de beek het reservaat kon binnendringen. En wat bleek ? Als gevolg van kwelopstuw stond het waterniveau al na een paar weken duidelijk hoger in de dwarsgracht dan in de beek zelf. Dan volgde een periode van herstel: eerst werd het water in de dwarssloot troebel en we begonnen ons vragen te stellen of dit wel goed zou aflopen. Daarna klaarde de toestand uit met een onmiskenbaar herstel van waterviolier en sterrekroos. In het voorjaar 2005 werd de sloot na meerdere jaren van afwezigheid terug door menige bruine kikkers ingenomen wat resulteerde in massa’s kikkerdril. Of hoe kleine ingrepen tot prachtige resultaten kunnen leiden. Nu maar hopen dat het afvalwaterbeleid van de overheid er zal in slagen om de algemene waterkwaliteit van de Paddebeek te verbeteren want dat is pas de echte oplossing.